4 Aralık 2023, Pazartesi
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img

Charles Osgood’dan Bize: Duygusal Anlam Ölçeği

“İyi-Kötü”, “Temiz-Pis”, “Güzel-Çirkin”, “Ağır-Hafif”… Zıt sıfat çiftleri ile bir duygunuzu anlamlandırmanızı istesek nasıl hissederdiniz? Osgood bizlerden tam da bunu istemiş…

Hikaye şöyle başlıyor…

Osgood tarafından geliştirilen duygusal anlam ölçeğinde, fazla sayıda sıfattan iki kutuplu sıfat çiftleri üretilmiştir. Çok sayıdaki sıfatın faktör analizi üç ayrı faktörü ortaya çıkarmıştır. Bunlar “değerlendirme-gösterici”, “güç gösterici” ve “faaliyet-gösterici” faktörleridir. Örneğin; iyi-kötü, temiz-pis, güzel-çirkin gibi sıfat çiftleri değerlendirme boyutuna girer. Güç boyutu, sert- yumuşak, ağır-hafif; faaliyet boyutu ise hızlı-yavaş, aktif-pasif gibi sıfatlarla ölçülebilir.

Yaygın kullanım alanı bulan bu ölçek yedi bölümden oluşur. Ölçeğin bir ucu en olumlu, diğer ucu ise en olumsuz yargıyı temsil eder. Bu uçlar, yedi eşit aralıklı bir derecelendirmeye tabi tutulur. Örneğin, bir malın kalitesinin tüketiciler açısından ne derecede yeterli veya yetersiz bulunduğunu belirlemek için şöyle bir boyutsal ayırma ölçeği yapılabilir: “Yeterli” olma ve “Yetersiz” olma birbirine zıt iki vasıftır. Bu iki zıt vasıf aşağıdaki gibi yedi eşit parçaya ayrılabilir:

– Son derece yeterli
– Yeterli
– Biraz yeterli
– Ne yeterli ne yetersiz
– Biraz yetersiz
– Yetersiz
– Son derece yetersiz

Yeterli-Yetersiz aralığı soldan sağa bu şekilde bir sıralamaya tabii tutulduğunda dördüncü nokta; yani tam ortaya düşen nokta, denge veya kayıtsızlık noktası olarak adlandırılır. Yani, ölçekteki orta nokta kararsızlığı belirten yargıyı temsil eder. Bu şekilde elde edilecek olan 1’den 7’ye kadar numaralanmış yargılar cevaplayıcıya verildikten sonra, bunlardan sadece birisini seçmesi veya işaretlemesi sağlanır. Boyutsal ayırma ölçeğinden iyi sonuç alabilmek için, aralıkların eşit veya dengeli olmasına dikkat etmek ve her bir aralığın neyi ifade ettiğini iyice belirlemek gerekir.

Kaynak 1

Kaynak 2

Hazırlayan: Nil Aydın

İlgili Yazılar

spot_img

Son Yazılar