Zekâ, yetenek, eğitim ve geleceğe dair farklı bakış açıları, 7-8 Kasım tarihlerinde XII. Zekâ ve Yetenek Kongresi’nde bir araya geldi. Türkiye Zekâ Vakfı ve ODTÜ Eğitim Fakültesi iş birliğiyle, Türkiye İş Bankasının ana sponsorluğunda düzenlenen Kongre, iki gün boyunca akademisyenleri, eğitimcileri, araştırmacıları ve farklı alanlardan uzmanları ortak bir düşünce platformunda buluşturdu.
ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde başlayan, ODTÜ Eğitim Fakültesi’nde devam eden Kongre; ilham veren sunumları, farklı konuların ele alındığı panelleri ve uygulamalı atölyeleriyle katılımcılara bilgi ve deneyim dolu bir hafta sonu yaşattı.
Peki, XII. Zekâ ve Yetenek Kongresi’nde neler yaşandı?
Sunumlar, Paneller ve Farklı Bakış Açıları
7 Kasım Cumartesi günü ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen Kongre, açılış konuşmalarıyla başladı.
Türkiye Zeka Vakfı Başkanı Emrehan Halıcı, ODTÜ Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Levent İnce ve ODTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Feride Pınar Acar açılış konuşmalarıyla Kongreyi başlattı.
- “Değeri azalan şey bilgi değil, bilgiye erişebilmenin sağladığı ayrıcalıktır.” –Emrehan Halıcı (Türkiye Zeka Vakfı Başkanı)
- “Eğitim yalnızca doğru yanıtları bulmayı öğretmek değil; soru sormayı, kuşku duymayı ve anlam oluşturmayı öğretmektir.” – Prof. Dr. Mustafa Levent İnce (ODTÜ Eğitim Fakültesi Dekanı)
- “Potansiyeli fark etmek yetmez; ona alan açmak ve onu ülkenin ihtiyaçlarıyla buluşturmak gerekir.” -Prof. Dr. Feride Pınar Acar (ODTÜ Rektör Yardımcısı)
Kongre boyunca zekânın farklı boyutlarından çocukların zihinsel gelişimine, yaratıcılıktan matematiğe, müzikten yapay zekâya kadar pek çok farklı konu ele alındı. İşte XII. Zekâ ve Yetenek Kongresi’nde dinlediğimiz sunumlar:
- “Büyük Dil Modelleri ve Entropi” | Prof. Dr. Erdal Arıkan (Akademisyen)
“ Büyük dil modeli, 1 milyar ayar düğmesi olan bir radyo ile istasyon aramaya benziyor.”
- “Zeki Çocuk Mutlu Çocuk mudur?” | Prof. Dr. Feyza Tantekin Erden (Akademisyen)
“Sorusu olan bir çocuğun bir derdi vardır ve dert sahibi olmak iyidir. O meraktır.”
- “Bir Müzisyenin Araç Takımı: Yetenek, Zeka ve Hayal Gücü” | Prof. Dr. Abdurrahman Tarikçi (Akademisyen)
“Müzik dünyasının kapısını yetenek anahtarı açar; yolu zeka gösterir, tıkandığımızda yeni yollar çizen ise hayal gücüdür.”
- “Zeka ve Ahlak” | Prof. Dr. Ali Nesin (Matematikçi)
“Var olmak demek, yok olmaya karşı mücadele etmek demek.”
- “Çocuk Zihninde Metafor: Yaratıcı Düşünme ve Zihin Okumanın Gücü” | Doç. Dr. Duygu Sarısoy (Akademisyen)
“Çocuğun zihni, dilinin kendisine izin verdiğinden çok daha erken yaşta metaforun içinde.”
- “Dünya’nın Hikayesi” | Dr. Ömer Kamacı (Akademisyen)
“Uzaydan gelen tek bir kaya, dünyanın hikâyesini değiştirdi.”
- “Dinleme Sanatı” | Dr. Şeref Oğuz (Ekonomist, Gazeteci, Yazar)
“Dikkat, aklın odaklanması; rikkat, kalbin odaklanmasıdır.”
- “Arda avlanmayı nereden biliyor?” | Prof. Dr. Soner Yıldırım (Akademisyen, Öğretim Teknolojileri Uzmanı)
“Öğrenme, birileri için lütuf, birileri için şanssızlık değil; öğrenme tamamen hayatta kalmaktır.”
- “Ölçülemeyen Zihin: Testlerin Ötesinde Zekâ” | Aslı Perker (Yazar, Gazeteci, Edebiyat Çevirmeni)
“Mantık, bakış açısı, bilinç, zeka… Hepsi bir araya geldiğinde önemli.”
- “Üstün Zekanın Tanılanmasında Yeni Yaklaşımlar” | Prof. Dr. Ahmet Bildiren (Akademisyen)
“Yavaş öğrenen de, çok hızlı öğrenen de özel eğitime ihtiyaç duyar.”
Öğle arasının ardından ODTÜ Çok Sesli Müzik Topluluğu, gerçekleştirdiği performansla katılımcılara keyifli anlar yaşattı.
- “Bir Çocuğa Ne Borçluyuz?” | Bedia Büyükgebiz (Avukat, Yazar, Hak Savunucusu)
“Bir çocuğun yeteneğini geliştirmek bir lütuf değil; bir sorumluluk, bir borçtur.
- “Bilimle Toplumu, Toplumla Bilimi Buluşturan Ekosistem” | Öznur Kılıçkaya (Kıdemli Uzman, Araştırmacı)
“Amacımız, Türkiye’nin neresinde olursa olsun her çocuğun bilime eşit şartlarda ulaşabilmesi.”
- “Zihnimdeki Göç: Analogdan Sanala, Organikten Yapaya – İnsan, Zeka ve Yaratıcılık” | Dr. Uğur Gürgan (Radyoloji Uzmanı, Yazar)
“Yapay zeka cevabı verir; ama sorumluluk hala bizde.”
Alanında uzman 23 konuşmacının birbirinden değerli sunumlarının yanı sıra paneller, sanat performansları ve fuaye alanında yer alan yayınevi ve markaların katılımcılarla buluşması, Kongrenin ilk gününü zenginleştiren etkinlikler arasında yer aldı.
- “Bir Hamle Ötesi: Satrancın Kazandırdıkları” başlıklı söyleşi Türkiye Satranç Federasyonu Onursal Başkanı Gülkız Tulay ve Türkiye Satranç Milli Takım Oyuncusu Gülenay Aydın’ın katılımıyla gerçekleşti.
“Çocuklar satrancı çok seviyor; ama devam etmeleri için ailelerinin de onları desteklemesi gerekiyor.” –Gülkız Tulay
“Satranç hep benim çok ilgimi çekti; çünkü oyunun bir sonu yok ve her zaman farklı stratejiler var.” –Gülenay Aydın
- “Değerlendirme” başlıklı panel gerçekleştirildi. Türkiye Zekâ Vakfı Başkanı Emrehan Halıcı ile Yönetim Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Ferhunde Öktem, Prof. Dr. Özgül Yılmaz Tüzün, Prof. Dr. Timur Gürgan ve Dr. Şeref Oğuz Kongrenin farklı başlıklarını ve öne çıkan konuları birlikte ele aldı.”
“Çocuklarımızın ihtiyacı doğru cevaplar vermekten çok, doğru sorular sorabilmektir.” –Emrehan Halıcı
“Çocuklarımıza verebileceğimiz en değerli mutluluk anahtarı, kendi geleceklerini kurmalarına izin vermek.” –Prof. Dr. Ferhunde Öktem
“Yapay zekayı ahlaki ve etik algılarımızla kullanırsak bizi geliştirir; kullanmazsak bizi geriletir.” –Prof. Dr. Özgül Yılmaz Tüzün
“Biz yetişkinler de esnek ve uyumlu olmak zorundayız; yoksa çocuklara bir şey veremeyiz.” –Prof. Dr. Timur Gürgan
“Umut her şeydir ama bir yöntem değildir. Umudun yanına bir de yöntem koyalım.” –Dr. Şeref Oğuz
Fuaye alanında ise ODTÜ Klasik Gitar Topluluğu, ODTÜ Lindy Hop, ODTÜ Caz Topluluğu, ODTÜ Jonglör Topluluğu ve TED Üniversitesi Halk Bilimleri Topluluğu sahne aldı. Farklı sanat dallarından performanslar, Kongrenin ilk gününe renk kattı.
Bilgiden Deneyime: Atölyeler
Kongrenin ikinci günü olan 8 Kasım Pazar, ODTÜ Eğitim Fakültesi’nde düzenlenen atölyelerle devam etti.
Katılımcılar, farklı alanlarda hazırlanan uygulamalı çalışmalara katılarak yeni bilgiler edinme, deneyimlerini paylaşma ve öğrendiklerini pratiğe dönüştürme fırsatı buldu.
- “Şansın Dinamiği Simülasyonlarla Olasılıksal Düşünmeyi Yapılandırmak” | Dr. Kemal Akoğlu (Akademisyen)
- “Üstün Yetenekli Öğrenciler İçin Merak Uyandıran Bilim Etkinlikleri” | Prof. Dr. Kemal Yürümezoğlu (Akademisyen)
- “Farklı Zihinsel Özelliklerin Pratik Olarak Değerlendirilmesine Yönelik Araçların Tasarımı” | Prof. Dr. Mustafa Serdar Köksal (Akademisyen)
- “BAŞKA BİR ÇALIKUŞU; Eğitimin, Edebiyatın Yaratıcı İhtimalleri” | Saliha Demir (Yazar)
- “Dede Kulübü Kardeşliği” | Dr. Tülay Üstündağ (Eğitmen , Danışman)
- “Biraz Soluklanmaya Ne Dersin? Öğretmenin Deneyiminden Çocuğun Dünyasına Mindfulness” | Dr. Funda Eda Tonga Çabuk (Akademisyen)
- “Hadi Felsefe Yapalım” | Çiğdem Harbellioğlu (Yazar, P4C Uzmanı)
- “6 Tuğla, 1000 Soru: Cevapları Değil, Soruları İnşa Et!” | Doç. Dr. Zülfü Genç (Akademisyen)
- “Hareketin Geometrisi: AI Çağında Matematiğin Özünü Yeniden Keşfetmek” | Prof. Dr. Burak Karabey (Akademisyen) & Uğur Mert (Eğitimci)
- “Duyguların Aklı: Duygusal Zekâ Laboratuvarı. Evde ve sınıfta duygusal zekâyı destekleyen 4 Adım” | Prof. Dr. Nalan Kuru (Akademisyen)
- “Üstün Potansiyelli Çocuklar Ergenler ve Aileleri ile Psikolojik Danışmanlık Uygulamaları” | Ayça Köksal (Akademisyen)
- “CSI Education ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” | Prof. Dr.Gözde Yazgı Tütüncü (Akademisyen) & Dr. Ayşe Beler (Akademisyen) & Hasan Özelce (Eğitimci)
- “Basit Malzemeler, Yaratıcı Çözümler” | Dr. Derya Şahhüseyinoğlu (Akademisyen)
- “Animasyon Senaryosu Atölyesi” | Nefise Abalı (Yazar, Akademisyen)
- “Zihinle Oynamak: Düşünmenin Oyunsu Hali” | Doç. Dr. Elif Buldu (Akademisyen)
- “Ayna Ayna Söyle Bana… Yansıtıcı Öğretimle Sorgulamak, Anlamak ve Dönüştürmek” | Dr. Şerife Demircioğlu (Eğitim Lideri, Akademisyen)
- “İklim Krizi ve Zeka: COP31’İ Sınıfa Taşımak” | Dr. Derya Yahşi (Öğretmen, Araştırmacı)
- “Yenilikçi Bir Cetvel: GeoXpert Kullanımı, Örnek Problemler ve Geometrik Çizimler” | Abdullah Balcı (Eğitimci)
- “Zorlandığında Ne Yaparsın? Motivasyon ve Zihin Alışkanlıkları” | Dr. Servet Altan (Akademisyen)
- “Dişli Çarkların Ardındaki Teoriler: Erken Çocuklukta Naif Fizik ve Mekanik Nedensellik” | Dr.Ayşenur Mumcuoğlu (Akademisyen)
- “Çocukluk Döneminde Finansal Okuryazarlık Ve Finansal Zeka” | Arda Ergez (Eğitim Lideri)
Teşekkürler!
XII. Zekâ ve Yetenek Kongresi’nin gerçekleşmesine katkı sağlayan tüm konuşmacılarımıza, atölye yürütücülerimize, katılımcılarımıza, gönüllülerimize, iş birliği ortağımız ODTÜ Eğitim Fakültesine ve destekçilerimize teşekkür ederiz.
Kongreye Katkı Sunan Sponsor ve Destekçilerimiz
TUALCOM, Radyo ODTÜ, Bilim Şenliği, Bifa, Dürümle, Mamak Belediyesi ve Branding Line, destekleriyle XII. Zekâ ve Yetenek Kongresi’ne katkı sağladı.
Fuaye Alanında Bizimle Birlikte Olanlar
ODTÜ Yayıncılık, Pötikare Yayıncılık, Elma Yayınevi, Anlatı Danışmanlık, MATBEG, Nesin Yayınları, Madlen, Araştırmacı Çocuk Merkezi, TÜBİTAK, Zugi Kids, CSI Education, MSE Yayınları ve Masa Yayınları fuaye alanında katılımcılarla buluştu.
Yeni fikirlerin, farklı bakış açılarının ve güzel karşılaşmaların bir araya geldiği bu iki günün ardından, gelecek yıl yeniden buluşmak dileğiyle!
